Het Europees Parlement plant medio 2026 een besloten evenement rond AI-gestuurde robotica, met live demonstraties van tientallen geavanceerde robots en een strategisch debat over hoe Europa een grotere rol kan spelen in die technologie. Het gaat om een invitation-only bijeenkomst, dus gewone bedrijven kunnen niet zomaar aanschuiven, maar de uitkomst van het debat kan later doorwerken in Europees beleid en subsidies.

Wat is er precies gepland? Het evenement combineert een politiek debat met een praktische show. Volgens de aankondiging van de Europese Commissie worden 20 tot 30 van de meest geavanceerde Europese AI-robots getoond, gevolgd door een rondetafelgesprek van anderhalf uur en een open netwerksessie. Sprekers zijn onder meer vertegenwoordigers van de Europese instellingen, een lid van het Europees Parlement en een Duitse robotica-professor.

De kern van het debat is de vraag hoe Europa zijn wetenschappelijke voorsprong in robotica kan omzetten in industriële slagkracht. De Commissie stelt dat Europa al sterk staat in onderzoek naar robotica, maar dat de opkomst van zogenoemde 'physical AI', robots die hun omgeving waarnemen, redeneren en zelfstandig handelen, een kans biedt om die kennis om te zetten in bedrijvigheid en werkgelegenheid.

Wie organiseert dit en waarom nu? Organisator is euROBIN, een Europees netwerk van excellentie in robotica dat gefinancierd wordt via Horizon Europe, het onderzoeksprogramma van de EU. Het netwerk telt 31 kernpartners uit 14 landen en 26 Europese steden, aangevuld met 39 extra partners die via zogenoemde cascadefinanciering worden ondersteund. Het doel van euROBIN is een gedeeld Europees ecosysteem opbouwen waarin AI-robots kennis en vaardigheden kunnen overdragen tussen verschillende robots, taken en omgevingen.

Het initiatief sluit aan bij twee lopende Europese beleidslijnen: het AI Continent Action Plan en de Apply AI Strategie. Beide plannen zijn erop gericht om AI-toepassingen sneller van onderzoek naar de praktijk te brengen, en dit robotica-evenement moet laten zien hoe dat er in de praktijk uitziet.

Wat betekent dit concreet voor bedrijven? De bronnen geven geen concrete cijfers over investeringen, subsidiebedragen of tijdlijnen voor uitrol. Er is dus nog geen duidelijkheid over hoeveel geld hiermee gemoeid is of wanneer bedrijven concreet iets zouden kunnen aanvragen. Wat wel vaststaat, is dat het evenement een aanzet moet zijn tot een gecoördineerd Europees initiatief voor AI-robotica, gericht op meer innovatie, industriële uitrol en investeringen.

Voor een gewone Vlaamse kmo die nu geen robots gebruikt, verandert er door dit nieuws niets. Het gaat om een politiek en wetenschappelijk debat op EU-niveau, geen product of dienst die je vandaag kan aanschaffen. Voor bedrijven die al actief zijn in productie, logistiek of automatisering, kan dit evenement wel een signaal zijn dat er de komende jaren meer Europese steun en regelgeving rond robotica aankomt.

Is er al iets bekend over regels of kosten? Nee, de bronnen bevatten geen informatie over nieuwe regelgeving, verplichtingen of kosten voor bedrijven. Het gaat vooralsnog om een strategisch debat en een demonstratie, niet om een wet of subsidieprogramma dat al open is. Wie interesse heeft in robotica-innovatie kan de ontwikkelingen rond het AI Continent Action Plan en de Apply AI Strategie in het oog houden, want daar zullen concrete maatregelen wellicht eerst uit voortvloeien.

Wat dit betekent voor Vlaamse ondernemers

• Kmo's zonder robotica-activiteiten Voor deze bedrijven verandert er niets: het evenement is een politiek en wetenschappelijk debat, geen product of subsidie die vandaag beschikbaar is.
• Bedrijven die automatisering overwegen Zij kunnen de komende jaren mogelijk rekenen op Europese steunprogramma's voor robotica, al zijn bedragen en voorwaarden nog niet bekend.
• Onderzoekers en technologiebedrijven in robotica Zij kunnen via netwerken zoals euROBIN toegang krijgen tot Europese financiering en samenwerkingsverbanden, wat kansen biedt voor wie al in die sector actief is.

Bronnen en veelgestelde vragen: https://kunstbrein.be/nieuws/eu-pusht-europese-ai-robotica-in-2026

OpenAI heeft Health in ChatGPT opengezet voor alle ingelogde gebruikers in de Verenigde Staten vanaf 18 jaar. De functie werkt op de gratis versie en op de Go-, Plus- en Pro-abonnementen, via het web en iOS, en werd deze week uitgerold. Vlaanderen zit er niet bij: sinds de eerste aankondiging in januari sluit OpenAI de Europese Economische Ruimte, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk expliciet uit, en het bedrijf heeft niet gezegd of en wanneer dat verandert.

De aankondiging kwam er volgens TechCrunch één dag nadat een dominee uit Florida OpenAI voor de rechter had gedaagd. In die zaak zou ChatGPT hebben gesuggereerd om géén arts te raadplegen, met bijna fatale gevolgen. OpenAI verwees in zijn reactie naar de eigen gebruiksvoorwaarden, waarin staat dat de dienst "niet bedoeld is voor het diagnosticeren of behandelen van enige aandoening".

Wat kan je er concreet mee?

Je koppelt je eigen gezondheidsgegevens aan de chatbot en stelt er daarna vragen over. Volgens de bronnen kan je gegevens binnenhalen uit apps als Apple Health, MyFitnessPal en Function, en uit medische dossiers bij ziekenhuissystemen zoals Epic en Oracle Health en bij zorgplatformen als One Medical en Function Health. Typische toepassingen die OpenAI noemt: labresultaten overlopen, een doktersbezoek voorbereiden en slaap- of bewegingsdata analyseren.

De grootste verandering zit in waar je die vragen mag stellen. Tijdens de testfase moest je naar een aparte gezondheidssectie in de app. OpenAI stelde vast dat meer dan 70 procent van de gezondheidsvragen buiten die sectie werd gesteld, omdat het omschakelen te omslachtig was. Nu kan de chatbot in elk gesprek uit je gekoppelde gegevens vertrekken, bijvoorbeeld bij een vraag over voeding of allergieën. De aparte sectie blijft bestaan om je gegevens te beheren en oude gezondheidsgesprekken terug te vinden.

De schaal is niet klein. OpenAI zegt dat er nu meer dan 300 miljoen gezondheidsvragen per week naar ChatGPT gaan, tegenover 230 miljoen in januari. Dat cijfer komt van OpenAI zelf en is in de bronnen niet onafhankelijk gecontroleerd.

Geldt dit ook in Europa?

Nee. De functie blijft voorlopig een Amerikaans verhaal. The Decoder noemt als vermoedelijke redenen de strengere Europese privacyregels en het risico dat zo'n gezondheidsfunctie onder de Europese AI-verordening als hoog risico wordt gecatalogeerd, met bijkomende verplichtingen tot gevolg. Dat is een interpretatie, geen verklaring van OpenAI: het bedrijf heeft zich volgens de bronnen niet uitgesproken over een Europese uitrol.

Voor een Vlaamse ondernemer betekent dat: geen knop om aan of uit te zetten, geen keuze te maken. Wat wél nu al gebeurt, is dat medewerkers en klanten gezondheidsvragen stellen aan de gewone chatbot, zonder gekoppeld dossier. Die vragen verdwijnen niet omdat de officiële functie hier niet bestaat.

Waarom krijgt een gratis gebruiker minder goed advies?

Omdat OpenAI verschillende modellen inzet naargelang je abonnement. Volgens The Decoder werkt de gezondheidsfunctie bij gratis gebruikers op GPT-5.5 Instant, terwijl betalende abonnees het nieuwere en op gezondheidstests beter scorende GPT-5.6 Sol krijgen. TechCrunch noemt uit dezelfde generatie een ander, kleiner model dat beter presteert dan GPT-5.5. De bronnen zijn dus niet eensluidend over welke modelnaam waar staat, maar wel over het principe: wie betaalt, krijgt het sterkere model op een onderwerp waar een fout zwaar kan doorwegen.

De scores waarop dat verschil rust, komen van HealthBench, een toets die OpenAI zelf heeft ontwikkeld en openbaar maakte. Op de professionele variant daarvan haalt het topmodel volgens OpenAI in elke categorie betere resultaten dan antwoorden die door artsen zijn opgeschreven, met de grootste kloof bij volledigheid, 88,0 tegenover 53,2 procent, en bij de bruikbaarheid van een gezondheidsbeslissing, 83,0 tegenover 50,8 procent. The Verge, waarvan alleen de inleiding vrij beschikbaar is, meldt dat OpenAI bij de briefing stelde dat de modellen nu boven het niveau van een clinicus redeneren.

Daar hoort een stevige waarschuwing bij, en die staat ook in de bronnen. Zulke tests zijn kunstmatige omgevingen die kennis meten. Artsen scoren er lager door tijdsdruk, vermoeidheid of het ontbreken van patiëntendossiers en overleg met collega's. Een echt consult bevat een lichamelijk onderzoek, non-verbale signalen en jarenlange ervaring, en dat meet geen benchmark. In de radiologietest RadLE 2.0 haalde geen van de zestien geteste AI-modellen het niveau van menselijke radiologen. Het kernprobleem: de chatbots gaven foute bevindingen met veel zelfvertrouwen, terwijl de radiologen veel beter waren in toegeven dat ze het niet zeker wisten.

Wat zegt OpenAI zelf over je gegevens?

OpenAI stelt dat het gekoppelde gezondheidsgegevens niet gebruikt om zijn modellen te trainen en ook niet voor advertenties. Het bedrijf zegt verder samen te werken met artsen om de antwoorden te verbeteren: volgens The Decoder waren meer dan 260 artsen betrokken bij de ontwikkeling. Ook die claims komen van de leverancier; onafhankelijke controle ontbreekt in de bronnen.

OpenAI vraagt gebruikers uitdrukkelijk om informatie te verifiëren en medische beslissingen te baseren op professioneel advies. Meerdere studies wijzen erop dat AI-chatbots geen betrouwbare bron zijn voor medisch advies, wat Anthropic en Google er niet van weerhoudt om ook gezondheidsfuncties te lanceren. Tegelijk zijn er positieve signalen: systemen als MIRA en AMIE deden het in gesimuleerde consultaties ongeveer even goed als huisartsen. Een onderzoeker vergelijkt zulke systemen met de automatische piloot van een vliegtuig: ze nemen routinetaken over, "maar de eindverantwoordelijkheid blijft altijd bij de arts liggen".

Wat dit betekent voor je zaak in Vlaanderen

• Zaakvoerders en HR-verantwoordelijken van kmo's Geen actie nodig: de functie komt niet naar België, er valt niets te installeren of te blokkeren. Wel een goed moment om één regel op papier te zetten: gezondheidsinformatie over medewerkers gaat niet in een publieke chatbot, ook niet om een brief van de arbeidsarts te laten samenvatten.
• Ondernemers in zorg en welzijn Reken erop dat klanten met AI-antwoorden aan je toog staan, ook zonder officiële gezondheidsfunctie. Je onderscheidt je op wat chatbots slecht doen: zeggen wat je niet zeker weet en doorverwijzen. Zet dat in je communicatie, in plaats van tegen het AI-antwoord in te gaan.
• Marketeers rond gezondheid, voeding of welzijn Het verschil tussen gratis en betalende gebruikers laat zien dat AI-antwoorden niet voor iedereen gelijk zijn: dezelfde vraag kan bij twee klanten anders uitvallen. Bouw je vindbaarheid niet op één modelversie en controleer af en toe wat er over jouw product wordt gezegd, gratis én betaald.

Bronnen en veelgestelde vragen: https://kunstbrein.be/nieuws/chatgpt-health-vs-wel-europa-niet

Anthropic heeft op 24 juli Claude Opus 5 uitgebracht, het nieuwe topmodel in zijn Claude-familie. Het belangrijkste voor wie het gebruikt: de prijs blijft exact gelijk aan die van de voorganger Opus 4.8, terwijl de prestaties volgens zowel Anthropic als onafhankelijke testers een flinke sprong maken. Het model is meteen de standaardkeuze in het duurste abonnement Claude Max en het sterkste model dat je krijgt in Claude Pro.

De vergelijking die Anthropic zelf maakt, is met Fable 5, het duurdere en zwaardere model dat in juni uitkwam. Opus 5 komt volgens het bedrijf "close to the frontier intelligence of Claude Fable 5 at half the price". Dat prijsverschil is concreet: Opus 5 rekent 5 dollar per miljoen invoertokens en 25 dollar per miljoen uitvoertokens, tegenover 10 en 50 dollar bij Fable 5. Tokens zijn de tekstbrokjes waarmee AI-leveranciers afrekenen, ruwweg te vergelijken met woorddelen. Voor wie sneller wil werken is er een nieuwe Fast Mode, die volgens Anthropic 2,5 keer sneller antwoordt maar het dubbele kost.

Kloppen die prestatieclaims ook buiten Anthropic?

Grotendeels wel, volgens twee onafhankelijke testhuizen. Artificial Analysis geeft Opus 5 een score van 61 op zijn Intelligence Index, een samenstelling van negen tests over kenniswerk, programmeren, wetenschappelijk redeneren en feitelijke juistheid. Daarmee staat het net voor Fable 5 (60), GPT-5.6 Sol van OpenAI (59), Kimi K3 (57) en Opus 4.8 (56). Wel belangrijk om te weten: Artificial Analysis testte het model samen met Anthropic vóór de publieke release.

Epoch AI komt tot een iets ander beeld. Dat instituut geeft Opus 5 een score van 159 op zijn Capability Index, net onder Fable 5 (161), met GPT-5.6 Sol op de eerste plaats. Op puur softwareontwikkeling komen Opus 5 en Fable 5 gelijk uit. De conclusie die The Decoder daaruit trekt: de topmodellen zitten zo dicht bij elkaar dat geen enkele aanbieder echt wegloopt van de rest.

Voor kantoorwerk zijn de cijfers opvallender dan voor programmeren. Op AA-Briefcase, een test met typische bureautaken zoals onderzoeksrapporten schrijven, presentaties bouwen en spreadsheets analyseren, haalt Opus 5 op zijn hoogste stand een Elo van 1720 tegenover 1574 voor Fable 5. De kostprijs per taak zakte daarbij naar 17,79 dollar, tegen 22,30 dollar voor Fable 5. Op de lagere stand "high" kost dezelfde taak 10,41 dollar en blijft het model nog steeds boven Fable 5 in de rangschikking. Op één punt verliest Opus 5: de visuele afwerking van presentaties, waar GPT-5.6 Sol ongeveer 40 Elo-punten voorstaat.

Wat is de keerzijde?

Het model geeft vaker een antwoord wanneer het eigenlijk onzeker is, en dat merk je aan de betrouwbaarheid. Artificial Analysis meet een hallucinatiecijfer van 50 procent, 14 punten hoger dan bij de voorganger. Op de test die de juistheid van kennisclaims meet, ging Opus 5 wel 7 punten vooruit tegenover Opus 4.8, maar het blijft achter op Fable 5. Voor wie AI gebruikt om feiten, cijfers of juridische en medische informatie te produceren, is dat geen detail: nazicht door een mens blijft noodzakelijk.

Er is ook een tegenintuïtieve bevinding. Opus 5 heeft vijf standen waarmee je kiest hoeveel rekenwerk het model in een antwoord stopt: low, medium, high, xhigh en max. Meer is niet altijd beter. Testbureau Vals.ai zag bij programmeertaken scores klimmen van 76,7 procent op "low" naar 89,8 procent op "high", om daarna te zakken naar 88,3 procent op "xhigh" en 88,4 procent op "max", terwijl de rekening wel flink hoger werd. De verklaring: op de hoogste standen bouwt het model complexere oplossingen die vaker fouten bevatten, en herschrijft het code die je niet gevraagd had aan te passen. Anthropic zelf raadt in zijn handleiding aan om "low" en "medium" ruim te gebruiken. Ook de tijd loopt op: op de hoogste stand doet het model volgens Artificial Analysis meer dan 36 minuten over één kantoortaak, tegen 24 minuten bij de voorganger.

Eén waarschuwing komt niet van de leverancier maar van de vakpers: tokenprijzen zeggen niet alles. Bij een eerdere generatie bleek Opus 4.7 uiteindelijk 30 tot 40 procent duurder per taak dan Opus 4.6, hoewel de tarieven identiek waren, simpelweg omdat het model meer tokens verbruikte. Bij Opus 5 lijkt dat mee te vallen: de gemiddelde testtaak kostte 2,03 dollar, minder dan bij Fable 5 (2,75 dollar), maar meer dan bij Opus 4.8 (1,80 dollar) en Sonnet 5 (1,53 dollar).

Kan je dit gebruiken met gegevens die in Europa moeten blijven?

Ja, dat kan, en dat is voor Vlaamse bedrijven het praktisch relevantste nieuws. Opus 5 is vanaf dag één beschikbaar via Amazon Bedrock, het AI-platform van AWS, onder meer in datacenters in Ierland en Zweden. AWS zegt dat er op Bedrock standaard geen gegevens bewaard worden en dat medewerkers van AWS geen toegang hebben tot je verwerkingen. Dat is een claim van de leverancier zelf; de bronnen bevatten geen onafhankelijke controle daarvan.

Ook bij Anthropic zelf blijft Opus 5, net als zijn voorganger, buiten de regel die gegevens dertig dagen bewaart en die wél geldt voor Fable 5 en Mythos 5. Dat verschil lag eerder al gevoelig bij privacybewuste gebruikers.

Verder verzachtte Anthropic de veiligheidsfilters rond computerbeveiliging. Volgens het bedrijf slaan die bij Opus 5 ongeveer 85 procent minder vaak aan dan bij Fable 5, waar de frequente blokkades veel kritiek kregen. Wordt een vraag toch geweigerd, dan valt het systeem terug op Opus 4.8. Voor ontwikkelaars is er een testversie van die automatische terugval, zodat je een werkend antwoord krijgt in plaats van een foutmelding.

Tot slot, en dat gaat eerder over dagelijks gebruik dan over benchmarks: Anthropic zette gelijktijdig zijn spraakmodus open voor de zwaardere modellen, waar die eerder alleen met het lichtste model Haiku werkte. Je kan tijdens een gesprek van model wisselen, in de mobiele app, de desktopversie en de webchat, en het model kan aangesloten diensten zoals Gmail, Google Agenda, Slack en Canva bedienen, bijvoorbeeld om een e-mail in te spreken en te versturen. De spraakmodus ondersteunt elf talen; welke dat precies zijn, staat niet in de bronnen.

Wat dit verandert voor je AI-budget en je nazicht

• Kmo's die AI-teksten of analyses naar klanten sturen Het model is slimmer, maar losser met feiten: het hallucinatiecijfer ligt op 50 procent. Bouw een vaste controlestap in voor alles wat je huis verlaat, en gebruik het liever om te structureren dan om cijfers of namen uit het hoofd te leveren.
• Wie AI-kosten opvolgt per project of per klant Kijk naar de kost per afgewerkte taak, niet naar de tokenprijs. Een kantoortaak kost op de hoogste stand 17,79 dollar tegen 10,41 dollar op de stand eronder, met een beter resultaat. De standaardstand laten staan is hier vaak goedkoper én beter.
• Bedrijven die vandaag Claude Pro of Max gebruiken Je hoeft niets te doen. Opus 5 wordt automatisch de standaard in Max en het sterkste beschikbare model in Pro, aan dezelfde abonnementsvoorwaarden. Alleen wie via een eigen koppeling of via AWS werkt, moet actief kiezen welk model en welke rekenstand die inzet.

Bronnen en veelgestelde vragen: https://kunstbrein.be/nieuws/claude-opus-5-topprestaties-tegen-halve-prijs