Beleid & regelgeving
Europa stelt de strengste AI-regels uit, maar de transparantieplicht blijft staan
De Europese Unie schuift de zware verplichtingen voor risicovolle AI-systemen ruim een jaar op, maar de plicht om AI-teksten en deepfakes te labelen gaat wel gewoon door.
Op basis van The Decoder en Raad van de EU
Samengesteld met AI-assistentie uit de onderstaande bronnen, onder redactie van Frederiek Pascal. Hoe dit werkt
In het kort
- De verplichtingen voor hoogrisico-AI in onder meer biometrie, onderwijs, migratie en kritieke infrastructuur schuiven op naar december 2027.
- AI die in producten zoals liften of speelgoed zit, krijgt nog langer uitstel, tot augustus 2028.
- De transparantieregels blijven wel op 2 augustus 2026 staan: deepfakes en volautomatisch gegenereerde teksten moeten herkenbaar zijn als AI.
- Bedrijven tot 750 werknemers en 150 miljoen euro omzet krijgen lichtere documentatieplichten en makkelijker toegang tot testomgevingen.
- Er komt een nieuw verbod op AI die zonder toestemming seksuele beelden van iemand maakt, inclusief zogenaamde uitkleedapps.
Het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie zijn het eens geworden over een grondige herziening van het tijdpad van de AI-verordening. De kern: de zwaarste verplichtingen komen er later, en een deel van de administratie wordt lichter. Voor wie in Vlaanderen met AI werkt, is vooral belangrijk wat er níét opschuift.
Wat schuift op, en naar wanneer
De regels voor wat de wet hoogrisico-AI noemt, gaan van 2026 naar december 2027. Het gaat om toepassingen in gevoelige domeinen: biometrische herkenning, kritieke infrastructuur, onderwijs en migratie. Voor AI die is ingebouwd in producten, met liften en speelgoed als voorbeelden, loopt het uitstel nog verder door tot augustus 2028.
Daarnaast komt er een lichter regime voor kleinere spelers. Bedrijven tot 750 werknemers en 150 miljoen euro omzet krijgen minder documentatieverplichtingen en makkelijker toegang tot de testomgevingen waar je een systeem onder toezicht mag uitproberen.
Wat wel op 2 augustus 2026 ingaat
De transparantieregels zijn niet meeverschoven. Vanaf die datum moet kunstmatig gemaakt of bewerkt beeld- en geluidsmateriaal van echte mensen herkenbaar zijn als zodanig, en geldt hetzelfde voor teksten die volledig automatisch tot stand komen.
Daar zit meteen de belangrijkste nuance. De labelplicht voor tekst slaat op materiaal dat geen mens heeft nagelezen of bijgestuurd. IT-jurist Joerg Heidrich wijst erop dat dit de praktische reikwijdte flink beperkt: zodra iemand de tekst redigeert, is het geen volautomatische productie meer.
Een kanttekening bij het woord vereenvoudiging
Officieel gaat de herziening over vereenvoudigen en ruimte geven om te innoveren. Heidrich is daar sceptisch over, en zijn argument is nuchter: de oorspronkelijke planning voor augustus 2026 was volgens hem praktisch onhaalbaar.
Er gaat ook iets de andere kant op. De wet krijgt een nieuw verbod op AI die zonder toestemming seksueel beeldmateriaal van iemand maakt, inclusief de apps die kleding van een foto weghalen. Dat komt bovenop de lijst van praktijken die in Europa sowieso verboden zijn.
Wat je nu al kan doen
De verleiding is groot om uitstel te lezen als afstel. Dat is het niet. De verplichtingen voor hoogrisico-AI komen er, alleen later, en ze vragen dingen die je niet in een paar weken opbouwt: weten welke beslissingen je systeem neemt, kunnen uitleggen waarop het die baseert, en kunnen aantonen dat er menselijk toezicht is.
Wie vandaag AI inzet voor tekst, klantenservice of analyse, doet er goed aan te beginnen bij de eenvoudige vraag: zou ik kunnen uitleggen hoe dit tot stand kwam als iemand het mij vraagt? Wie daar ja op kan antwoorden, is voor het grootste deel van deze wetgeving al in orde.
Wat betekent dit voor jou
Het uitstel geldt niet voor de regel die jou het eerst raakt
- Wie AI-teksten publiceert op zijn site of in mailings Vanaf 2 augustus 2026 moet volautomatisch gegenereerde tekst herkenbaar zijn als AI. Volgens de jurist die de tekst analyseerde, geldt die plicht alleen voor materiaal dat geen mens heeft nagelezen of bijgestuurd. Wie zijn AI-output serieus redigeert, valt er dus buiten.
- Kmo's met AI in hun eigen product Je krijgt meer tijd, maar uitstel is geen afstel. Leg nu al vast welke beslissingen je systeem neemt en hoe je die kan uitleggen, want dat is precies wat er in december 2027 gevraagd wordt en het valt niet in een paar weken te reconstrueren.
- Kleinere bedrijven onder de nieuwe grens Het lichtere regime voor documentatie en testomgevingen loopt tot 750 werknemers en 150 miljoen euro omzet. Vrijwel elke Vlaamse kmo valt daaronder, dus de zwaarste papierwinkel uit de wet is niet voor jou geschreven.
Veelgestelde vragen
Moet ik vanaf 2 augustus 2026 al mijn AI-teksten labelen?
Alleen als er geen mens aan te pas kwam. De verplichting slaat op materiaal dat volledig automatisch tot stand komt en dat niemand heeft nagekeken of aangepast. Redigeer je de tekst zelf voor hij online gaat, dan is het jouw tekst en valt hij buiten de regel. Transparant zijn over je werkwijze blijft natuurlijk wel verstandig.
Wat verandert er dan wel precies op 2 augustus 2026?
Die datum draait om herkenbaarheid. Kunstmatig gemaakte of bewerkte beelden en geluid van echte mensen moeten als zodanig te herkennen zijn, en hetzelfde geldt voor teksten die volledig door een machine geschreven zijn. De zware verplichtingen rond risicovolle toepassingen zijn juist van die datum weggehaald.
Welke toepassingen vallen onder de uitgestelde hoogrisicoregels?
Het akkoord noemt vier domeinen die naar december 2027 opschuiven: biometrie, kritieke infrastructuur, onderwijs en migratie. Daarnaast bestaat er een aparte groep waarbij de techniek in een verkocht toestel verwerkt zit, zoals een lift of speelgoed, en daar geldt augustus 2028. Wat buiten die opsomming valt, hoort niet bij de uitgestelde categorie.
Waarom werd het uitstel eigenlijk beslist?
Het officiele argument is vereenvoudiging en meer ruimte om te innoveren. IT-jurist Joerg Heidrich plaatst daar een kanttekening bij en noemt die voorstelling sceptisch: volgens hem was de oorspronkelijke planning voor augustus 2026 in de praktijk gewoon niet te halen. Het uitstel bevestigt in die lezing vooral wat al vaststond.
Wat betekent uitstel tot augustus 2028 voor AI in producten?
Dat gaat over AI die verstopt zit in iets dat je koopt, met liften en speelgoed als de voorbeelden die genoemd worden. Voor die categorie ligt de nieuwe datum op augustus 2028, dus nog een stuk later dan de december 2027 die voor losstaande hoogrisicosystemen geldt. Waarom dat verschil er is, staat niet in de beschikbare berichtgeving.
Is er ook iets strenger geworden?
Ja. De wet krijgt een expliciet verbod op systemen die seksueel beeldmateriaal van een persoon genereren zonder dat die daarmee instemde, waaronder ook de bekende uitkleedtoepassingen vallen. Die praktijk komt daarmee op de Europese verbodslijst terecht, los van de vraag in welke risicocategorie een systeem verder valt.