Anthropic claimt AI-doorbraak in biologie, experts spreken van routinewerk

Anthropic, het bedrijf achter chatbot Claude, meldt dat zijn AI-model zelfstandig een nieuw enzymsysteem heeft ontdekt in DNA-databanken. Het systeem, dat de naam ART kreeg, vertoont gelijkenissen met CRISPR, de bekende techniek voor gene-editing. Onafhankelijke wetenschappers reageren echter kritisch: ze noemen de gebruikte methode niet nieuw en wijzen erop dat de werking van de vondst nog helemaal niet duidelijk is.

Wat heeft Claude precies gedaan?

Zowat 950 AI-agents van Claude doorzochten 21 uur lang een databank met meer dan 200.000 zogeheten reverse transcriptases, enzymen die RNA omzetten in DNA. Daarbij viel de aandacht op één ongewoon enzym met daarnaast een herhalend DNA-patroon. Dat patroon doet denken aan CRISPR, de techniek die het mogelijk maakt om DNA gericht te knippen en te bewerken.

Het nieuwe systeem komt volgens Anthropic vooral voor in bacteriofagen, virussen die bacteriën infecteren. Belangrijk detail: wat het systeem precies doet, is nog niet bekend. Anthropic zegt zelf dat verder onderzoek nodig is om de functie te achterhalen.

Menselijke wetenschappers stelden wel de onderzoeksvraag en voerden de labexperimenten uit. Claude deed vooral het speurwerk door de enorme hoeveelheid data door te ploegen, iets waarvoor een menselijke onderzoeker normaal weken tot maanden nodig heeft, aldus Anthropic.

Waarom zijn experts kritisch?

CRISPR-onderzoeker Lucas Harrington, die zijn doctoraat behaalde onder Nobelprijswinnaar Jennifer Doudna en mee-oprichter is van biotech-bedrijf Mammoth Biosciences, relativeert de vondst sterk. Op sociale media schreef hij dat de gebruikte zoekmethode, het doorzoeken van genoomdata naar onbekende systemen, al decennia bestaat. Vergelijkbare systemen zouden zelfs al sinds 2008 bekend zijn.

Volgens Harrington is het lastigste deel van dit soort onderzoek net het aantonen wat een gevonden systeem werkelijk doet, en dat heeft Anthropic volgens hem nog niet gedaan. Hij noemt het niet behulpzaam om vroege, onbevestigde resultaten meteen als grote doorbraak naar buiten te brengen.

Anthropic zelf haalt wel de steun aan van Feng Zhang, een van de pioniers van CRISPR-gene-editing en professor aan MIT en het Broad Institute. Zhang noemt het een boeiend voorbeeld van hoe AI-agents kunnen bijdragen aan biologische ontdekkingen en zegt dat de vondst verder onderzoek verdient. Dat is een voorzichtiger uitspraak dan de manier waarop Anthropic zijn eigen resultaat in de kop van het nieuwsbericht presenteert.

Wat betekent dit voor de betrouwbaarheid van AI-claims?

Deze episode toont een patroon dat vaker terugkeert bij AI-bedrijven: een leverancier presenteert een eigen resultaat als grote doorbraak, terwijl vakgenoten buiten het bedrijf de claim meteen nuanceren. Anthropic is zowel de partij die het onderzoek deed als de partij die het als nieuws naar buiten brengt, via een eigen blogpost op zijn website.

Dat wil niet zeggen dat er niets interessants gebeurd is. Een AI-systeem dat zelfstandig een ongewoon DNA-patroon opmerkt in een enorme hoeveelheid data, is op zich een demonstratie van wat zulke modellen aankunnen bij het doorzoeken van grote datasets. Maar het verschil tussen die vaststelling en een medische of biotechnologische doorbraak is groot: er is nog geen enkel bewijs dat het gevonden systeem ergens voor te gebruiken is.

De bronnen bevatten geen onafhankelijke, gepubliceerde peer review van de vondst, enkel reacties op sociale media en een citaat dat Anthropic zelf koos om te tonen. Dat betekent dat de uiteindelijke wetenschappelijke waarde van deze ontdekking op dit moment niet vast te stellen is.