Amerikaanse cijfers tonen 40 procent AI-gebruik bij grote bedrijven, maar de enquêtevraag veranderde twee keer

Het Amerikaanse Census Bureau, de overheidsdienst die statistieken verzamelt, meet al een tijd hoeveel bedrijven AI gebruiken. Volgens de laatste cijfers, gepubliceerd op 22 oktober 2026, antwoordt ongeveer 40 procent van de grootste bedrijven (250 of meer werknemers) dat het AI inzet. Een jaar eerder was dat nog ongeveer 12 procent. Dat lijkt een enorme sprong, maar de vraag in de enquête is intussen veranderd. Dat maakt het verhaal een stuk genuanceerder.

Hoe meet het Census Bureau AI-gebruik?

Het Bureau voert elke twee weken de Business Trends and Outlook Survey uit, kortweg BTOS. Telkens krijgen 200.000 bedrijven de vragenlijst, uit een totaal van 1,2 miljoen. De groep wisselt zo dat een individueel bedrijf maar om de twaalf weken meedoet. De resultaten verschijnen op om de week een donderdag, om 10 uur.

De softwareontwikkelaar en blogger Simon Willison nam de cijfers opnieuw door. Aanleiding was een grafiek van investeringsfirma Apollo Global Management uit september 2025, die een vertraging van AI-gebruik bij grote bedrijven leek te tonen. Willison bouwde een nieuwe versie van die grafiek met de recentste data. Let wel: dit is de analyse van één commentator op de publieke cijfers van het Bureau, geen officieel rapport.

Waarom zijn de cijfers niet zomaar vergelijkbaar?

Omdat de vraag ruimer werd. Tot 17 november 2025 vroeg het Bureau of een bedrijf de voorbije twee weken AI gebruikte ‘in producing goods or services’, dus bij het maken van producten of het leveren van diensten. Op 3 december 2025 kondigde het Bureau een wijziging aan: sindsdien gaat de vraag over AI in ‘any of its business functions’, dus in eender welke bedrijfsfunctie. Denk aan boekhouding, klantenservice of marketing.

Dat verschil is groot. Een bedrijf dat ChatGPT gebruikt om mails te schrijven, maakt daarmee geen producten, maar gebruikt AI wel in een bedrijfsfunctie. Onder de oude vraag zou het mogelijk ‘nee’ hebben geantwoord, onder de nieuwe ‘ja’. Volgens Willisons grafiek zat de grootste groep in september 2025 rond 12 procent, in februari 2026 rond 30 procent en in oktober 2026 rond 40 procent. Hoeveel van die stijging echt extra gebruik is en hoeveel een gevolg van de bredere vraag, kun je uit deze cijfers niet afleiden. Het Bureau zelf stelt dat de antwoorden van voor en na de wijziging niet rechtstreeks vergelijkbaar zijn.

Waarom heet AI in de enquête plots ‘Super Intelligence’?

De vragenlijst werd vanaf de ronde van 19 oktober 2026 opnieuw aangepast. Volgens de uitleg op de BTOS-pagina gebeurde dat door Executive Order 14434, een Amerikaans presidentieel besluit. De vraag spreekt nu van ‘Super Intelligence’ of ‘SI’, met tussen haakjes ‘formerly referred to as Artificial Intelligence or AI’. De voorbeelden zijn ook aangepast: SI-gestuurde data-analyse, generatieve SI voor marketing, productontwerp of programmeren, virtuele SI-assistenten voor klantenservice, en SI voor prijszetting of kwaliteitscontrole.

De cijfers van 22 oktober komen nog uit de oude formulering. De eerste resultaten met de nieuwe term zouden de donderdag na Willisons bericht verschijnen. Willison vraagt zich af of de nieuwe naam bedrijven in verwarring brengt. Hij wijst erop dat de ondervraagde bedrijven de vraag twaalf weken eerder nog onder de naam AI zagen. Dat de term wordt uitgelegd, vindt hij een geruststelling. Zijn oordeel over het besluit zelf is uitgesproken kritisch, maar dat is zijn mening.

Wat ontbreekt er nog?

De bronnen laten een aantal zaken open. Er staan geen cijfers in over kleinere bedrijven, terwijl Vlaamse kmo’s daar eerder bij horen. Er is geen vergelijking met Europa of België. En we weten nog niet of de nieuwe term ‘Super Intelligence’ de antwoorden zal beïnvloeden. Pas de volgende publicaties kunnen dat tonen, en ook dan blijft het moeilijk om een eventuele sprong aan echte adoptie of aan de woordkeuze toe te schrijven.