EU organiseert congres in januari 2027 over eenvoudigere dataregels voor AI

De Europese Commissie organiseert op 12 januari 2027 in het Charlemagne-gebouw in Brussel een conferentie over Europees databeleid. Het doel is om beleidsmakers, bedrijven, experts en onderzoekers samen te brengen rond de vraag hoe Europa meer data beschikbaar kan maken voor kunstmatige intelligentie, groei en concurrentiekracht. Voor Vlaamse ondernemers en marketeers is dit voorlopig vooral iets om in de gaten te houden: er wordt gedebatteerd over de richting van toekomstige regels, maar er ligt nog geen concreet voorstel op tafel.

Waar gaat het precies over?

De Commissie zet drie onderwerpen centraal. Ten eerste de ‘Digital Omnibus’, een initiatief om het bestaande regelboek rond data te vereenvoudigen en de administratieve last voor bedrijven te verminderen. Ten tweede de toegang tot data voor wat de Commissie ‘industriële AI’ noemt: bedrijven die AI willen inzetten in productie, logistiek of andere bedrijfsprocessen, en daarvoor kwalitatieve data nodig hebben. Dat traject steunt op de Data Act, een bestaande Europese wet rond datagebruik die de Commissie verder wil inzetten om die toegang te verbeteren. Ten derde gaat het over internationale datastromen: de Commissie wil dat data makkelijker en veiliger over grenzen heen kan bewegen, en wil daarbij ook opkomen voor Europese bedrijven die in andere landen tegen oneerlijke beperkingen aanlopen.

Deze drie sporen passen in wat de Commissie de ‘Data Union Strategy’ noemt: een pakket maatregelen om meer data beschikbaar te maken en de Europese data-infrastructuur te versterken. De achterliggende gedachte is dat Europese bedrijven en onderzoekers nu te weinig toegang hebben tot data van voldoende kwaliteit om AI te ontwikkelen en te gebruiken, terwijl grote spelers buiten Europa daar makkelijker aan komen.

Wat betekent ‘vereenvoudiging’ concreet?

Dat is nog niet duidelijk. De Commissie zegt dat ze wil voortbouwen op de Data Act en andere bestaande wetgeving, met als doel onnodige lasten weg te nemen en het delen en gebruiken van data makkelijker te maken voor bedrijven. Maar een concrete lijst van wat er verandert, is er nog niet. De volledige agenda van de conferentie moet nog gepubliceerd worden. Dat betekent dat we op basis van de huidige informatie niet kunnen zeggen welke regels precies zullen versoepelen, voor wie, en vanaf wanneer. Wie hierover harde uitspraken doet, loopt voor de feiten uit.

Kan ik deelnemen aan de conferentie?

Ja, in principe wel. Iedereen kan interesse tonen om deel te nemen, maar toelating gebeurt na goedkeuring door de organisatoren. Wie niet fysiek aanwezig kan of mag zijn, kan het evenement via een livestream volgen. Voor kmo’s die geen tijd of budget hebben om naar Brussel af te reizen, is dat de meest realistische manier om mee te volgen wat er besproken wordt.

Waarom zou dit een Vlaamse ondernemer iets kunnen schelen?

Omdat de uitkomst van dit debat op termijn kan bepalen hoe makkelijk of moeilijk het wordt om data te gebruiken voor AI-toepassingen, en hoe streng of licht de regels rond datadelen blijven. Een webshop die klantdata gebruikt om aanbevelingen te doen, een productiebedrijf dat data van machines wil inzetten voor onderhoud, of een dienstverlener die data deelt met partners: voor hen kan een vereenvoudigd regelboek op termijn schelen in administratie en juridisch advies. Maar dat is een ontwikkeling voor de langere termijn, niet iets waar je vandaag al iets voor moet regelen.

De bronnen geven geen cijfers over hoeveel bedrijven nu al hinder ondervinden van de bestaande regels, en evenmin een tijdlijn voor wanneer eventuele wetswijzigingen er zouden kunnen komen. Dat maakt het moeilijk om nu al concrete gevolgen in te schatten. Wat wel vaststaat: dit is een politiek debat over de toekomstige richting van Europees databeleid, geen aankondiging van nieuwe verplichtingen.