OpenAI lanceert GPT-6 Astra: sneller en goedkoper, maar met lagere gebruikslimieten

OpenAI heeft zijn nieuwste taalmodel GPT-6 Astra uitgebracht en noemt het “het intelligentste en best afgestemde model tot nu toe”. Het model moet aanzienlijk beter zijn in taken als het bedienen van een computer of browser, programmeren, onderzoek en het maken van documenten, spreadsheets en presentaties. Sinds deze week kunnen ook betalende ChatGPT-gebruikers in België en Nederland ermee aan de slag, via Plus-, Pro-, Business- en Enterprise-abonnementen. Het model is daarnaast beschikbaar via de API van OpenAI, via Microsoft Azure en via AWS.

Wat kan Astra beter dan het vorige model?

Volgens OpenAI is Astra vooral sterker in het zelfstandig uitvoeren van meerstapstaken: formulieren invullen, klantgegevens bijwerken in een systeem, een agenda ordenen, of onderzoek doen en dat samenvatten in een document. Het model zou dat merkbaar sneller doen dan zijn voorganger GPT-5.6 Sol, met een vergelijkbare of betere kwaliteit. OpenAI wijst ook op sterkere prestaties bij programmeertaken en bij het opstellen van documenten die een bestaande huisstijl of sjabloon volgen.

Deze claims komen voorlopig vooral van OpenAI zelf en van partnerbedrijven zoals Cognition, Harvey en Lovable, die met het model hebben getest. Onafhankelijke bevestiging is er beperkter. Het benchmarkbureau Artificial Analysis paste kort na de lancering zijn meetmethode aan nadat er twijfel ontstond over hoe gunstig sommige eerdere metingen voor Astra uitvielen. Na de aanpassing scoort Astra nog altijd goed, maar minder overtuigend dan de cijfers die OpenAI zelf naar buiten bracht. Het Amerikaanse zakenblad Fortune meldde bovendien dat OpenAI na de lancering stilletjes nog wijzigingen aanbracht aan de evaluatiecijfers, iets waar Kunstbrein geen eigen inzage in heeft en dus alleen als signaal meegeeft.

Wat kost het gebruik van Astra?

Op de meeste ChatGPT-abonnementen krijg je met Astra ongeveer de helft van het aantal berichten dat je met het vorige model Sol had binnen dezelfde periode. Op het Plus-abonnement gaat het bijvoorbeeld om zo’n 5 tot 45 berichten per periode van vijf uur, tegenover 10 tot 100 met Sol. Dat is opvallend, want OpenAI zegt zelf dat Astra juist zuiniger omspringt met rekenkracht per taak dan concurrerende modellen. Waarom de gebruikslimieten dan toch lager liggen dan bij Sol, laten de bronnen in het midden. Bedrijven die het model via Microsoft Azure inzetten, betalen per verwerkte hoeveelheid tekst, met een prijs die verschilt naargelang het gekozen datacenter en hoeveel tekst er tegelijk verwerkt wordt. Gratis ChatGPT-gebruikers hebben geen toegang tot Astra.

Op fora zoals Tweakers melden gebruikers dat hun beschikbare hoeveelheid berichten bij complexere taken snel opraakt, soms al na een tiental minuten intensief gebruik.

Is Astra veiliger om mee te werken?

OpenAI meldt dat Astra minder feitelijke fouten maakt dan zijn voorganger en veel beter bestand is tegen pogingen om het model via de chat zelf te manipuleren, met een geclaimde afweerscore van bijna 100 procent tegen directe manipulatiepogingen. Tegen slimmere, herhaalde aanvalspogingen over meerdere berichten heen daalt die score wel tot ongeveer 67 procent.

Een ander aandachtspunt is manipulatie via documenten die het model zelf inleest, bijvoorbeeld een e-mail of webpagina met verborgen instructies. Onafhankelijk onderzoek door het beveiligingsbedrijf Gray Swan toont dat Astra daar in ongeveer 8,5 procent van de geteste scenario’s alsnog intrapt, een verbetering tegenover de 27 procent van het vorige model, maar nog altijd geen sluitende garantie. Voor bedrijven die AI-agenten inzetten die zelfstandig documenten lezen of taken uitvoeren, blijft menselijke controle op cruciale stappen dus aangewezen.

Wat betekent de discussie over kunstmatige algemene intelligentie?

Bij de lancering claimde OpenAI-president Greg Brockman dat de wereld met Astra een nieuw tijdperk van kunstmatige algemene intelligentie is binnengetreden, ook wel AGI genoemd: het idee van een systeem dat op de meeste economisch waardevolle taken beter presteert dan mensen. Opvallend is dat OpenAI-topman Sam Altman de term AGI dagen eerder zelf nog