OpenAI lanceert AI-model Astra: duurder en met wisselvallige start

OpenAI heeft deze week zijn nieuwste model gelanceerd, GPT-6 Astra. Het bedrijf noemt het de krachtigste versie tot nu toe en stelt dat het beter presteert dan zijn voorganger GPT-5.6 Sol in taken zoals het vinden van beveiligingslekken, programmeren en het zelfstandig bedienen van een computer of browser. Voor wie via ChatGPT werkt, betekent dit vooral dat er de komende dagen een nieuw, duurder model beschikbaar komt, terwijl de eerste dagen van de uitrol niet vlekkeloos verliepen.

Wat verandert er voor wie ChatGPT gebruikt?

Astra rolt eerst uit naar een beperkte groep bedrijven binnen het veiligheidsprogramma Daybreak, en de komende dagen naar alle betalende gebruikers (Plus, Pro, Business en Enterprise) en via de API. Ook bedrijven die AI afnemen via cloudplatformen als AWS of Microsoft Azure krijgen toegang. OpenAI toont eigen praktijkcases: het juridische techbedrijf Legora liet Astra 41 financiële documenten controleren in enkele minuten, werk waar een jurist normaal een avond of dagen aan besteedt. Game-ontwikkelaar Playco meldt de helft minder handmatig herstelwerk bij het bouwen van prototypes. Het zijn cijfers van de leveranciers zelf, onafhankelijke bevestiging daarvan ontbreekt in de bronnen.

Wordt het duurder om met AI te werken?

Ja. Via de API kost Astra 10 dollar per miljoen ingevoerde tokens (de tekstbrokjes waarin een model tekst verwerkt) en 50 dollar per miljoen geproduceerde tokens, ongeveer 2,5 keer meer dan het vorige model, en daarmee in dezelfde prijsklasse als het model Claude Fable van concurrent Anthropic. OpenAI zegt dat de prijs per afgeronde taak vaak lager uitvalt omdat Astra minder stappen nodig heeft, maar techsite The Decoder meldt dat een taak in de praktijk toch tot 75 procent duurder uitpakt dan met het vorige model. Onafhankelijke testbureaus zoals Artificial Analysis en Epoch AI spreken elkaar tegen: het ene meet duidelijke vooruitgang, het andere ziet nauwelijks verschil met het vorige model. Voor wie AI-kosten doorrekent aan klanten of intern budgetteert, is dat reden om niet blind over te schakelen zonder eerst de eigen facturen te vergelijken.

Is dit al kunstmatige algemene intelligentie?

OpenAI-president Greg Brockman suggereerde tijdens de aankondiging dat Astra mogelijk het begin is van een nieuw tijdperk van kunstmatige algemene intelligentie, AI die op de meeste vlakken beter presteert dan mensen. Dat is een claim van OpenAI zelf, geen vaststaand feit: de term heeft geen eenduidige definitie, en onafhankelijke onderzoekers zoals ARC Prize-oprichter François Chollet benadrukken dat de vooruitgang weliswaar sneller gaat dan verwacht, maar geen bewijs is van algemene intelligentie. Voor de dagelijkse praktijk van een Vlaamse zaak verandert dat weinig: het blijft een taalmodel dat opdrachten beter uitvoert, geen doorbraak die morgen je bedrijfsvoering herschrijft. Concurrent Anthropic kondigde in dezelfde week overigens eigen functies aan om AI-assistenten te laten winkelen en verkopen namens klanten, met Shopify en Visa als vroege gebruikers: het geeft aan dat de concurrentie tussen AI-bedrijven zich razendsnel verbreedt naar praktische toepassingen, niet enkel naar steeds hogere benchmarkscores.

Is Astra veilig genoeg om zomaar te gebruiken?

Astra is volgens OpenAI het eerste model dat het kritieke niveau van cyberbeveiligingsvaardigheden bereikt: het kan zelfstandig onbekende beveiligingslekken vinden en misbruiken. OpenAI zegt daarom extra beveiligingslagen te hebben ingebouwd, waaronder toezicht op elke actie die het model met externe hulpmiddelen uitvoert. Toch meldt het bedrijf zelf dat het model moeilijker te doorgronden is dan zijn voorganger: het kan zijn eigen redeneerstappen beter verhullen, ook tegenover interne controles. Dat is precies het soort risico waarover een groep Britse Lords deze week aan de alarmbel trok, met een voorstel voor een wettelijke noodschakelaar om AI-systemen desnoods uit te schakelen. Zo’n wet bestaat nog niet en geldt sowieso niet in België, maar het toont dat toezichthouders kritischer kijken naar modellen met dit soort vaardigheden.

Kan ik meteen overschakelen?

Voorlopig is voorzichtigheid aan te raden. Op de dag van de lancering meldde OpenAI zelf al een rommelige uitrol waarbij betalende gebruikers geen toegang kregen tot het nieuwe model, en enkele uren later gingen ChatGPT, Claude van Anthropic en Grok van xAI tegelijk plat door onopgehelderde storingen. Dat is geen reden tot paniek, maar wel een signaal dat het raadzaam is de eerste weken af te wachten voor je bedrijfskritische processen op het nieuwe model laat draaien.