Naar de hoofdinhoud
Kunstbrein, AI-nieuws met duiding
20 november 2026
Terug naar het nieuws

Bedrijfsvoering

Steden die AI inzetten vanuit de inwoner halen 99 procent rendement, tegenover 42 procent bij andere steden

Steden die starten bij de behoeften van inwoners verdienen hun AI-investering sneller terug, maar de cijfers komen uit onderzoek dat Microsoft zelf aanhaalt.

Op basis van Microsoft

5 min lezen 1 bron

Samengesteld met AI-assistentie uit de onderstaande bronnen, onder redactie van Frederiek Pascal. Hoe dit werkt

In het kort

  • ThoughtLab onderzocht meer dan 200 steden en meer dan 500 hoge ambtenaren: de koplopers melden gemiddeld 99 procent rendement op AI, de rest 42 procent.
  • Koplopers verdienen hun AI-investering na gemiddeld 38 maanden terug, de overige steden pas na 49 maanden.
  • In Abu Dhabi steeg de tevredenheid over het overheidsplatform TAMM van 78 naar 94,5 procent en daalden de dienstkosten met 30 procent, volgens Microsoft.
  • Voor Vlaamse ondernemers is de les dat AI het best werkt als je start bij de klant, en dat je moet weten waar je gegevens staan en wanneer een mens overneemt.

Wat dit voor jou betekent

Steden die hun AI-projecten opbouwen vanuit de noden van inwoners halen een veel hoger rendement dan steden die vanuit de technologie vertrekken. Dat blijkt uit onderzoek van het bureau ThoughtLab, dat Microsoft aanhaalt in een blogbericht van 3 november 2026. Let wel: het bericht is geschreven door een Microsoft-marketeer en dient om Microsoft-diensten onder de aandacht te brengen op een vakbeurs in Barcelona.

Wat zegt het onderzoek?

ThoughtLab vergeleek meer dan 200 steden wereldwijd, bevroeg 525 hoge ambtenaren en interviewde meer dan 50 stadsleiders. AI is al wijdverbreid: 80 procent van de steden gebruikt het voor databeheer en voor het beheer van infrastructuur. Daarnaast past 77 procent AI toe voor cyberbeveiliging en privacy, 71 procent voor openbare veiligheid en noodhulp, en 69 procent in digitale diensten voor burgers.

ThoughtLab deelt steden in volgens een volwassenheidsmodel. De bovenste groep noemt het ‘Leaders’. Hun grootste voorsprong zit in ontwerpen vanuit de mens: daarop scoren ze meer dan dubbel zo hoog als de andere steden. Ze vertrekken van de behoeften, rechten en zorgen van inwoners en kiezen pas daarna de AI die waarde oplevert.

Wat leveren de koplopers op?

De koplopers rapporteren gemiddeld 99 procent rendement op hun AI-investeringen, tegenover 42 procent bij de rest. Ze verdienen hun geld 11 maanden sneller terug: na 38 maanden in plaats van 49. Ze hebben ook 1,8 keer meer kans om het vertrouwen van het publiek te winnen. Bijna alle koplopers houden bovendien zelf de controle over gevoelige gegevens.

De bronnen zeggen niet hoe ‘rendement’ precies is berekend. Het gaat om cijfers die steden zelf rapporteren. Onafhankelijke controle ontbreekt in het bericht. Ook is niet duidelijk of de koplopers succesvol zijn dankzij hun aanpak, of dat succesvolle steden gewoon beter in staat zijn om zo te werken.

Welke voorbeelden geeft Microsoft?

Microsoft noemt een reeks projecten, waarbij het zelf partner is. Alle cijfers daaronder zijn dus gegevens van Microsoft en de steden.

In Abu Dhabi bundelt het platform TAMM meer dan 1.200 diensten voor 4,7 miljoen gebruikers. De tevredenheid steeg volgens Microsoft van 78 naar 94,5 procent en de dienstkosten daalden met 30 procent. Een AI-onderdeel verlengt vergunningen en kaarten voor personen met een handicap al voor ze verlopen, zodat de inwoner niets hoeft te doen.

In Munich test de brandweer een AI-stem die niet-dringende aanvragen voor patiëntenvervoer afhandelt. Dat gaat om ongeveer 120.000 van de tot een miljoen oproepen per jaar. Bij twijfel of een mogelijk noodgeval geeft de bot het gesprek door aan een mens. In de woorden van IT-verantwoordelijke Mathias Duensing: ‘The bot helps but the human saves.’

In Tampere bouwden ontwikkelaars een assistent die tips geeft over eten en evenementen. Meerdere AI-agenten, programma’s die elk een deel van de taak doen, gebruiken enkel vooraf bepaalde, betrouwbare gegevens. Wissel je die gegevens uit, dan dient hetzelfde systeem een ander doel zonder herbouw. Raleigh maakte in zes weken een digitale kopie van zijn verkeer, en Jakarta voorspelt overstromingsrisico tot zes uur vooruit.

Hoe bouw je vertrouwen op?

Volgens ThoughtLab slagen steden die tonen waar ze AI gebruiken, mensen verantwoordelijk houden voor beslissingen met grote impact, privacy beschermen en inwoners concrete voordelen laten zien. Stadsbesturen moeten ook weten waar hun gegevens staan, wie de systemen kan bedienen en of kritieke diensten blijven draaien als de omstandigheden veranderen.

Microsoft wijst hier naar eigen producten: Azure Enclave, een afgeschermde omgeving om gevoelige gegevens te delen met partners, en Foundry Local, dat AI-modellen draait op systemen die de klant zelf beheert. Of die producten die vragen beter beantwoorden dan alternatieven, laat het bericht open. Er staan geen prijzen in en ook geen vergelijking met andere aanbieders.

Wat ontbreekt in de bronnen?

Het bericht zegt niets over Vlaanderen of België. Er is geen onafhankelijke toetsing van de rendementscijfers en er staan geen kosten van de projecten in. Wat je eruit kunt halen is vooral de werkwijze, niet de cijfers.

Wat betekent dit voor jou

Wat deze stadscijfers jou wel en niet leren

  • Ondernemer die AI wil inzetten voor klantenservice Start bij de vraag die klanten het vaakst stellen, niet bij de tool. Zo werken ook de steden die volgens ThoughtLab het meeste opleveren.
  • Zaakvoerder die klantgegevens aan AI-diensten toevertrouwt Vraag je leverancier waar de gegevens staan en wie erbij kan. Dat is dezelfde vraag die stadsbesturen zich stellen, en je hoeft er geen Microsoft-product voor te kopen.
  • Marketeer die een AI-assistent of chatbot lanceert Voorzie een duidelijk moment waarop een mens overneemt en zeg klanten dat ze met AI praten. Dat is een kleine investering die het vertrouwen helpt opbouwen.

Veelgestelde vragen

Wat is ThoughtLab en wat heeft dit bureau onderzocht?

ThoughtLab is een onderzoeksbureau dat meer dan 200 steden wereldwijd vergeleek. Het ondervroeg 525 hoge ambtenaren en sprak met meer dan 50 stadsleiders over het gebruik van AI. Het rapport heet Building a People-First, AI-Powered City. Microsoft verwijst ernaar in een eigen blogbericht.

Hoeveel meer rendement halen de beste steden met AI?

De koplopers melden gemiddeld 99 procent rendement op hun AI-investeringen, de overige steden 42 procent. Ze zijn ook 11 maanden sneller uit de kosten: na 38 maanden tegenover 49. Het zijn cijfers die de steden zelf opgeven. Een onafhankelijke controle vermeldt het bericht niet.

Is dit onderzoek betrouwbaar als het van Microsoft komt?

Het onderzoek is gemaakt door ThoughtLab, niet door Microsoft, maar Microsoft kiest welke cijfers het naar voren schuift en verkoopt zelf de bijhorende diensten. Lees het dus als aanwijzing, niet als bewijs. Wie de aanpak wil overnemen, doet er goed aan de volledige studie na te lezen.

Kan een kmo iets doen met deze aanpak?

Ja, de werkwijze is niet aan steden gebonden. Begin bij wat je klanten vragen of ergernis geeft en kies pas daarna de tool. Laat een mens overnemen bij twijfel, zoals de brandweer van Munich, en weet waar je klantgegevens staan. De bronnen geven geen advies specifiek voor kleine bedrijven.

Wat betekent digitale soevereiniteit in dit verhaal?

Het betekent dat een organisatie zelf weet en bepaalt waar haar gegevens staan en wie de systemen kan bedienen. Volgens ThoughtLab houden bijna alle koplopers de controle over gevoelige gegevens zelf in handen. Microsoft biedt hiervoor producten aan, maar de bronnen vergelijken die niet met andere aanbieders.

Bronnen

Deel dit artikel

Volg Kunstbrein in Google

Zet Kunstbrein bij je voorkeursbronnen. Dan zie je het vaker bij het nieuws bovenaan je zoekresultaten en in de AI-antwoorden van Google.

Voeg toe als voorkeursbron (opent Google in een nieuw tabblad)

Nieuwsbrief

Nieuwsbrief: wil je dinsdag en vrijdag het belangrijkste AI-nieuws in je mailbox?

Een selectie met bij elk stuk de duiding: wat verandert dit voor jouw zaak?

Uitschrijven kan met één klik onderaan elke mail. Zie ook Privacy en cookies.