Combell, delaware en imec bouwen een Europese AI-cloud om AI-kosten en bedrijfsdata beter te beheersen

Combell (onderdeel van team.blue), delaware en imec hebben een intentieverklaring ondertekend om samen de European Sovereign AI Cloud te bouwen, kortweg ESAI. Het idee: bedrijven draaien hun AI in een afgeschermde omgeving in Europa, kiezen zelf welke modellen ze gebruiken en houden zicht op kosten en op de bestemming van hun gegevens. Het gaat om een intentieverklaring, dus nog niet om een product dat je morgen kunt bestellen.

Welk probleem willen ze oplossen?

Personeel grijpt steeds vaker naar AI, maar de werkgever weet vaak niet wat dat kost of waar de data terechtkomen. De partners verwijzen naar cijfers van derden. Volgens Netskope werkt bijna de helft van de medewerkers met generatieve AI via een privéaccount. Flexera meldt dat ruim een derde van de organisaties geen budget aan het AI-gebruik koppelt. Bij delaware zelf klom het gebruik van mei tot augustus gemiddeld met 41 procent per maand.

Ook de factuur kan oplopen. Onderzoeksbureau Gartner voorspelt volgens ITdaily dat de kosten van AI-agenten (programma’s die zelfstandig taken uitvoeren) tegen 2028 vijf keer hoger liggen dan nu. Bart Van Kerkhoven van delaware zegt dat verbieden zonder alternatief geen realistisch antwoord is.

Wie doet wat?

De drie partners nemen elk een deel voor hun rekening.

• Delaware begint met een doorlichting van je huidig AI-gebruik. Daarna beheert het de omgeving via een AI-gateway: een centrale toegangspoort voor elke vraag van medewerkers, apps en AI-agenten. Die poort moet persoonsgegevens kunnen verwijderen, uitgaven per team bewaken en een logboek voor controles bijhouden. Volgens ITdaily helpt dat bij regels als de AI Act, NIS2 en DORA. Benjamin Jacobs van delaware zegt dat de gateway een controlelaag toevoegt zonder bestaande AI-diensten te vervangen.
• Combell stelt krachtige rekenservers met grafische chips (GPU’s) ter beschikking, exclusief voor één klant en gehost in Europese datacenters. Managing director Simon Van der Heyden zegt dat klanten inzicht willen in de plek waar hun AI draait en in de kostprijs ervan.
• Imec vergelijkt open modellen met jouw eigen documenten en taken, in plaats van met standaardtesten. Volgens Bloovi zit je daardoor nooit vast aan één model.

Waar staan de servers precies?

De bronnen noemen enkel Europese datacenters. ITdaily haalt een eerdere uitspraak van Combell aan: het bedrijf biedt GPU-capaciteit aan vanuit datacenters in Denemarken. Een Combell-medewerker zei toen dat de prijs hoger zou liggen als ze die servers in België zouden hosten. Europees betekent dus niet automatisch Belgisch. Voor wie data binnen de EU wil houden volstaat dat meestal, maar wie specifiek een Belgische locatie zoekt, moet dat navragen.

Wat weten we nog niet?

De bronnen geven geen prijzen, geen startdatum en geen lijst van ondersteunde modellen. Er zijn ook geen onafhankelijke tests of klantcases. Alle cijfers over kosten en veiligheid komen van de partners zelf of van studies die zij aanhalen. Er wordt gestart met doorlichtingen bij klanten, en er zijn al gesprekken met geïnteresseerde bedrijven. Ze presenteren ESAI als een geloofwaardig alternatief voor de grote Amerikaanse AI-platformen, wat voorlopig een ambitie is en geen bewezen feit.