OpenAI's nieuwe model Astra vraagt veel minder toezicht bij automatisering

OpenAI heeft een nieuw AI-model uitgebracht, GPT-6 Astra, dat volgens het bedrijf zelfstandig veel meer taken kan uitvoeren dan voorgangers, en dat met minder controle door mensen. Het antwoordplatform Perplexity is een van de eerste bedrijven die het model inzet voor productiesystemen: het schrijft berichten, past software aan en houdt productieomgevingen in de gaten. Volgens medeoprichter Johnny Ho van Perplexity moet het bedrijf daardoor veel minder vaak controleren of het model het juiste doet dan bij eerdere modellen.

Wat kan dit model dat anderen niet konden?

Het grote verschil is dat Astra langere, complexere taken aaneen kan schakelen zonder voortdurend bijgestuurd te worden. Perplexity laat het model bijvoorbeeld zelf testprogramma’s bouwen die doen alsof ze een andere dienst zijn, om te controleren of een applicatie correct reageert van begin tot einde. Vroeger moest een ontwikkelaar dat soort testwerk zelf nauwgezet opvolgen.

Onafhankelijke tests laten zien hoe ver dat vermogen gaat, al gaat het daarbij niet om typische bedrijfstoepassingen. Onderzoekers van Vals AI en het testplatform ARC-AGI lieten Astra spelen zoals Pokémon, Factorio en Fallout 3 spelen, taken die vooral vereisen dat een systeem zelf regels afleidt uit wat het ziet en dat toepast op nieuwe situaties. In een aparte test gebruikte een ontwikkelaar van Bloomberg het model om een versleuteld Duits legerbericht uit 1941 te ontcijferen, een bericht dat 83 jaar onopgelost bleef in het archief. Het model werkte daar zo’n tien uur aan, van het doorzoeken van archieven tot het bouwen van een simulator van de originele Enigma-machine.

Waar loopt het nog mis?

Dezelfde tests laten ook zien dat het model zich kan vastzetten in eigen regels die niet meer helpen. Tijdens een lange Minecraft-sessie verloor Astra al zijn spullen toen een vijandig wezen zijn opslagkist opblies. Het model schreef zichzelf daarna de regel voor om nooit meer iets in een onbewaakte kist te leggen, en bleef vervolgens urenlang bijna niets anders doen dan aardappelen kweken, uit angst om weer iets te verliezen. De onderzoekers van ARC Prize noemen dit een keerzijde van dezelfde eigenschap die het model elders sterk maakt: het onthoudt lessen uit fouten, maar kan die les overdrijven tot het eigen doel uit het oog verliest.

Voor een kmo die overweegt om AI-agents zelfstandig taken te laten uitvoeren, is dat een belangrijk signaal. Minder controle nodig hebben betekent niet dat controle overbodig is. Een model dat urenlang de verkeerde prioriteit blijft volgen, valt in een productieomgeving niet altijd meteen op.

Is er ook een versie voor specifieke sectoren?

Ja, OpenAI kondigde daarnaast Astra for Law aan, een combinatie van het model met een juridische zoekindex en instructies voor juridische analyse en schrijfwerk. Dat wordt voorlopig enkel getest bij een beperkt aantal geselecteerde advocatenkantoren, niet breed uitgerold. Over voorwaarden, prijs of een mogelijke uitrol richting Europese kantoren zeggen de beschikbare bronnen niets.

De bredere markt voor dit soort spraak- en agentmodellen beweegt intussen mee. Google bracht kort na de aankondiging van Astra eigen spraakmodellen uit, Gemini Live en een uitgebreide denkversie ervan, die volgens ontwikkelaars een vergelijkbare aanpak volgen als OpenAI’s spraakmodellen. Dat wijst erop dat de grote aanbieders elkaar op de voet volgen, wat de keuze voor een leverancier op termijn minder bepalend maakt dan de vraag hoe je zo’n model in je eigen processen inbouwt.

Wat betekent dit concreet voor je bedrijf?

De voorbeelden in de bronnen komen uit een techbedrijf, een testlab en een individuele ontwikkelaar, niet uit een kmo-omgeving. Onafhankelijke cijfers over kosten, betrouwbaarheid in een gewone bedrijfscontext of gegevensverwerking binnen de EU ontbreken. Wie nu al AI-agents gebruikt voor bijvoorbeeld klantenservice, boekhouding of voorraadbeheer, doet er goed aan de resultaten steekproefsgewijs te blijven nakijken, ook als de leverancier zegt dat minder toezicht nodig is.