Microsoft sluit privacyakkoord met Amerikaanse leraren over AI op school

Microsoft heeft een nieuwe privacy- en veiligheidsstandaard ingevoerd voor zijn onderwijsproducten, na een akkoord met de American Federation of Teachers (AFT), een van de grootste lerarenvakbonden in de Verenigde Staten. Het is de eerste keer dat een grote techleverancier en een vakbond samen vastleggen wat vertrouwde AI in de klas moet betekenen. De afspraak beperkt hoe Microsoft leerling- en lerarengegevens mag gebruiken, verplicht menselijk toezicht bij beslissingen die gevolgen hebben voor leerlingen, en moet ouders duidelijker informeren over wat er met gegevens gebeurt. Scholen blijven bovendien eigenaar van de kennis en het lesmateriaal dat ze zelf creëren.

Wat staat er precies in die standaard?

De standaard legt vast dat scholen niet moeten kiezen tussen vernieuwing en vertrouwen. Concreet betekent dit dat Microsoft verantwoording aflegt als het zelf tekortschiet, dat beslissingen met impact op leerlingen niet volledig aan een algoritme worden overgelaten, en dat families kunnen zien welke gegevens worden verzameld en waarvoor. Microsoft zegt de standaard niet voor zichzelf te willen houden en roept andere techbedrijven op om dezelfde lat te halen. Onafhankelijke bevestiging van hoe streng die controle in de praktijk wordt gehandhaafd, geven de bronnen niet: dat blijft voorlopig een belofte van Microsoft zelf.

Verandert er iets voor leraren en leerlingen zelf?

Ja, vooral in hoe AI-tools standaard staan ingesteld. Bij jongere leerlingen in het Amerikaanse basis- en secundair onderwijs staat de chatfunctie van Copilot standaard uit; scholen moeten die bewust aanzetten naarmate leerlingen ouder worden. Voor leraren bouwt Microsoft een aparte AI-functie, Teach, die lesmateriaal helpt aanpassen aan verschillende leerlingen en planningswerk verlicht, zonder de rol van de leraar over te nemen. Microsoft baseert zich op eigen cijfers van klantscholen: een Australische onderwijskoepel zou een sterke stijging in leerlingbetrokkenheid hebben gezien, en een Amerikaanse hogeschool meldt hogere slaagcijfers en minder uitval sinds de invoering van Copilot. Dat zijn cijfers van Microsoft zelf over eigen klanten, geen onafhankelijk onderzoek.

Waarom doet Microsoft dit nu?

Microsoft wijst op een reëel risico dat het zelf onderzocht heeft: leerlingen die het gevoel hebben iets te leren terwijl AI eigenlijk het denkwerk overneemt. Veel scholen reageerden daarop door AI-tools gewoon te blokkeren, ook al gebruiken leerlingen ze thuis toch. Microsoft wil met tools die specifiek voor onderwijs zijn gebouwd, zoals scaffolding-vragen die leerlingen zelf naar een antwoord leiden in plaats van het antwoord te geven, dat wantrouwen wegnemen. Of dat in de praktijk werkt, is volgens de bronnen nog niet onafhankelijk gemeten.

Wat betekent dit voor AI-vaardigheden op de arbeidsmarkt?

Microsoft stelt, op basis van onderzoek van zijn eigen denktank AI Economy Institute, dat AI-vaardigheden nu kunnen leiden tot een loonpremie tot 40 procent, hoger dan het rendement van een extra diploma. Het bedrijf verbindt daaraan gratis leertrajecten via Minecraft Education en partnerschappen met vakbonden en beroepsopleidingen in de bouw- en technieksector. Ook hier geldt: het cijfer komt uit Microsofts eigen onderzoek en is niet onafhankelijk getoetst in de bronnen.

Geldt dit ook buiten de Verenigde Staten?

De standaard en het akkoord met AFT gelden voorlopig specifiek voor de Amerikaanse onderwijsmarkt en de Amerikaanse vakbond. De bronnen zeggen niets over een vergelijkbare afspraak in Europa of België. Wel is de aanpak, gebouwd rond de vijf principes van veiligheid, menselijke controle, ondersteuning van leren in plaats van vervanging, sterkere systemen en voorbereiding op een AI-economie, breder toepasbaar dan alleen de VS. Europese scholen en opleidingscentra kunnen dezelfde vragen stellen aan hun eigen leveranciers, ook zonder dat er zo’n akkoord bestaat als in de VS.

Wat de standaard concreet niet regelt, laten de bronnen open: er is geen informatie over sancties, controlemechanismen of een tijdslijn voor uitrol buiten de Verenigde Staten.