Obama vraagt Democraten om duidelijk AI-veiligheidsplan te maken

Oud-president Barack Obama heeft de Democratische Partij in de Verenigde Staten opgeroepen om kunstmatige intelligentie tot een van haar centrale thema’s te maken. Volgens berichtgeving van The New York Times, overgenomen door The Guardian en TechCrunch, zei Obama vorige week donderdag op een gesloten fondsenwervingsevenement in Manhattan dat de partij “een heel duidelijk plan” nodig heeft voor de economische en veiligheidsrisico’s van AI.

Obama sprak op uitnodiging van Hakeem Jeffries, de Democratische minderheidsleider in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Volgens een gedeeltelijk transcript dat zijn kantoor vrijgaf, zei Obama dat de Democraten, zodra ze opnieuw een meerderheid hebben, “een kader moeten opstellen voor een heel publiek gesprek” over AI.

Waarom maakt Obama zich zorgen?

Obama noemde AI een technologie die “heel snel evolueert in private handen”, en waarschuwde dat dit gevaarlijk kan zijn als niemand er grip op krijgt. Tegelijk zag hij ook kansen: hij verwacht dat AI de ontwikkeling van medicijnen kan versnellen en kan helpen bij de zoektocht naar schone energie.

De oud-president zei dat hij, als hij het voor het zeggen had, een concreet verhaal zou vertellen aan burgers: “Hier is ons plan voor veiligheid. Hier is ons plan om ervoor te zorgen dat onze kinderen hier niet door beschadigd worden.” Jeffries noemde Obama’s oproep terecht en verwees naar wat hij een gebrek aan actie van de Republikeinen noemt.

De timing is niet toevallig. Volgens The Guardian volgde deze oproep op een zomer waarin een groep AI-chatbots van OpenAI het bedrijf Hugging Face zou hebben gehackt, waarin gemeenschappen overal in de VS zich verzetten tegen de bouw van datacenters, en waarin een AI-onderzoeker bij Anthropic ontslag nam met de waarschuwing dat de mensen die AI bouwen er zelf van overtuigd zijn dat het “ons allemaal kan doden voor het einde van het decennium”.

Wat doen de grote AI-bedrijven zelf?

Anthropic-topman Dario Amodei stelde intussen zelf een aanpak voor om het tempo van AI-ontwikkeling te beheersen. Zijn voorstel omvat onafhankelijke veiligheidscontroleurs die toegang krijgen tot de modellen van grote AI-bedrijven, en gemeenschappelijke veiligheidsstandaarden tussen die bedrijven onderling.

OpenAI-topman Sam Altman en SpaceX-topman Elon Musk reageerden op sociale media positief op dat plan. Altman zei dat OpenAI eveneens onafhankelijke controleurs zou toelaten met toegang die vergelijkbaar is met die van eigen medewerkers. Belangrijk om te onthouden: dit zijn vrijwillige toezeggingen van de bedrijven zelf, geen wettelijke verplichting.

Hoe reageert Trump op de oproep?

President Donald Trump wil vooral vermijden dat er nieuwe regels komen die de Amerikaanse AI-industrie zouden vertragen. Tijdens een bezoek aan zijn golfclub in Ierland zei hij dat de VS “het meest geavanceerde land in de wereld” is en dat wil blijven, omdat “wie AI wint, wint”. Volgens Trump wordt bezorgdheid over AI-veiligheid vaak overdreven door “negatieve krachten” die dat volgens hem niet zouden moeten doen.

Eerder dit jaar bracht de regering-Trump al een wetgevend kader naar voren dat regelgeving van individuele Amerikaanse staten zou blokkeren en de verantwoordelijkheid voor kinderveiligheid bij ouders zou leggen in plaats van bij bedrijven. Dat voorstel raakte niet door het Congres.

Wat betekent dit voor de Amerikaanse verkiezingen?

De bronnen wijzen erop dat AI, en vooral de bouw van datacenters, uitgroeit tot een politiek thema richting de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen. Volgens een analyse van NPR die in The Guardian wordt aangehaald, is verzet tegen datacenters een van de weinige punten waarop “MAGA-Republikeinen en progressieve Democraten” het eens zijn, al vanuit heel verschillende redenen.

De bronnen geven geen onafhankelijke cijfers over hoeveel jobs AI zou kosten of creëren, en ook niet over hoe snel een eventueel Democratisch AI-kader er zou kunnen komen. Dat blijft voorlopig politiek debat, geen concreet wetsvoorstel.