Beleid & regelgeving
Anthropic plakt onzichtbaar watermerk op elke tekst die Claude schrijft of bewerkt
Anthropic markeert voortaan alle tekst die chatbot Claude schrijft of bewerkt met een onzichtbaar watermerk, om te voldoen aan de Europese AI-wet.
Op basis van Ars Technica en Anthropic
Samengesteld met AI-assistentie uit de onderstaande bronnen, onder redactie van Frederiek Pascal. Hoe dit werkt
In het kort
- Nieuwe Claude-modellen krijgen vanaf nu een onzichtbaar watermerk in elke gegenereerde tekst, wereldwijd en niet enkel in de EU.
- Het watermerk verandert de kwaliteit, snelheid of prijs van Claude niet en bevat geen informatie over wie de tekst schreef.
- Zelfs een korte spellingscontrole door Claude kan al een merk achterlaten, ook al vereist de EU-wet dat niet voor lichte bewerkingen.
- Een grondige herschrijving door een mens kan het watermerk laten verdwijnen, waardoor het systeem makkelijk te omzeilen blijft.
- Voor Vlaamse bedrijven die Claude gebruiken om teksten te schrijven of na te kijken verandert er in de praktijk weinig, want het watermerk is onzichtbaar en gratis.
Anthropic, het bedrijf achter chatbot Claude, gaat voortaan alle tekst die het model schrijft of zelfs maar bewerkt voorzien van een onzichtbaar watermerk. Dat maakte het bedrijf midden augustus bekend. De maatregel geldt niet alleen in Europa, maar wereldwijd, voor alle nieuwe Claude-modellen vanaf nu. De reden is de Europese AI-wet (AI Act), die van aanbieders van AI-systemen eist dat ze gegenereerde tekst, beeld, audio en video herkenbaar maken.
Wat is dat watermerk precies?
Het gaat niet om zichtbare tekens of verborgen letters in de tekst. Claude kiest bij elk woord tussen meerdere mogelijke vervolgwoorden die ongeveer even goed passen, bijvoorbeeld “grijs” of “bewolkt” na “het weer was koud en…”. Normaal gebeurt die keuze willekeurig. Bij een watermerk stuurt een geheime sleutel die keuze een klein beetje, zodat er een patroon ontstaat dat voor een lezer niet opvalt, maar wel herkenbaar is voor wie de juiste sleutel heeft. De techniek heet SynthID-Text en komt oorspronkelijk van Google DeepMind.
Anthropic benadrukt dat dit geen invloed heeft op de kwaliteit, de snelheid of de prijs van Claude. Er komen geen extra woorden of tekens bij, en het watermerk bevat geen informatie die naar een specifieke gebruiker, organisatie of gesprek te herleiden is.
Geldt dit ook als Claude enkel je tekst naleest?
Ja, en dat is meteen het pijnpunt. De Europese wet vereist geen watermerk voor “gewone bewerkingen” zoals een spellingscontrole, zolang de betekenis van de tekst niet wezenlijk verandert. Anthropic past het watermerk daar toch op toe, omdat het systeem op modelniveau geen onderscheid kan maken tussen een volledig door AI geschreven tekst en een simpele komma-correctie. Wie Claude gebruikt om te proeflezen, te vertalen, samen te vatten of een bestand om te zetten, kan dus alsnog een watermerk in de tekst krijgen, ook al schreef een mens de eigenlijke inhoud.
Anthropic zegt zelf dat het watermerk bij lichte bewerkingen vaak te zwak is om te detecteren, simpelweg omdat er te weinig woordkeuzes zijn om een patroon in te verstoppen. Bij feitelijke tekst, zoals wiskundige formules of code waar maar één juist antwoord bestaat, is er evenmin ruimte voor een watermerk.
Kan iemand het watermerk gewoon verwijderen?
Ja, relatief makkelijk. Een grondige herschrijving waarbij vrijwel elk woord verandert, haalt het patroon weg. Ook als watermerktekst gekopieerd en in een ander AI-systeem verder bewerkt wordt, kan het merk verdwijnen. Voor afbeeldingen en video gebruikt Anthropic een andere methode, C2PA-metadata, een industriestandaard die ook camerafabrikanten gebruiken om de herkomst van een bestand vast te leggen. Die metadata is nog eenvoudiger te wissen: een schermafbeelding of een gewone bestandsbewerking volstaat al.
Anthropic geeft ook toe dat het ontbreken van een watermerk niets bewijst: tekst zonder detecteerbaar merk kan best toch door AI geschreven of bewerkt zijn. Omgekeerd geldt dat een gedetecteerd merk enkel zegt dat de tekst “mogelijk” door Claude verwerkt is, niet dat dit zeker zo is.
Wat betekent dit voor oudere Claude-modellen?
De Europese wet geeft bedrijven tot eind 2026 de tijd om ook modellen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, van een watermerk te voorzien. Anthropic zegt daaraan te werken, maar heeft nog geen tijdlijn gegeven voor wanneer dat rond is. Ook een aparte detectietool, waarmee iedereen zelf kan nagaan of een tekst een Claude-watermerk bevat, is nog in ontwikkeling. Zonder die tool blijft het onmogelijk om onafhankelijk te controleren hoe betrouwbaar het systeem in de praktijk werkt.
De inzet is niet gering: wie de regels van de AI Act overtreedt, riskeert boetes tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet. Andere grote AI-aanbieders hebben zich via een gedragscode eveneens verbonden om gelijkaardige watermerken in te voeren, al is nog niet duidelijk hoe streng elk bedrijf dat zal aanpakken.
Wat betekent dit voor jou
Wat het watermerk betekent voor tekst uit je eigen bedrijf
- Ondernemers die Claude gebruiken voor webteksten Hun tekst kan een onzichtbaar watermerk bevatten, ook na een grondige eigen herschrijving, wat een rol kan spelen als een platform ooit op AI-gebruik controleert.
- Marketeers die AI-tekst als redactionele content publiceren De EU-wet vereist geen publiek AI-label bij redactionele controle, maar het onzichtbare watermerk blijft er wel op zitten, wat kan verwarren zodra detectie mogelijk wordt.
- Bedrijven die AI-detectietools willen inzetten Zolang Anthropic geen detectie-API vrijgeeft, kan niemand onafhankelijk nagaan hoe betrouwbaar het watermerk werkt als controlemiddel.
Veelgestelde vragen
Moet ik nu iets doen als mijn bedrijf Claude gebruikt?
Nee, er is voorlopig geen actie nodig. Het watermerk werkt op de achtergrond, kost niets extra en verandert niets aan de tekst die je krijgt. Je merkt er in de praktijk niets van, tenzij je zelf een detectietool gebruikt om na te gaan of een stuk tekst door Claude is aangeraakt.
Kan een klant of collega zien dat een tekst door Claude is bewerkt?
Niet met het blote oog. Het watermerk is volledig onzichtbaar in de tekst zelf. Pas met een aparte detectietool, die Anthropic nog moet uitbrengen, kan iemand nagaan of een tekst waarschijnlijk door Claude is geschreven of bewerkt. Zonder die tool blijft het watermerk voorlopig onzichtbaar en ongebruikt.
Wat als ik Claude alleen gebruik om spelfouten te verbeteren?
Ook dan kan er een watermerk achterblijven, ook al vereist de wet dat niet voor lichte bewerkingen. Anthropic geeft zelf aan dat het systeem geen onderscheid kan maken tussen een grondige herschrijving en een kleine correctie, en daarom voor de zekerheid toch een merk toevoegt waar mogelijk.
Werkt dit watermerk ook op teksten die ik zelf herschrijf na gebruik van Claude?
Dat hangt af van hoe grondig je herschrijft. Een lichte bewerking laat het watermerk meestal intact, maar als je vrijwel elk woord vervangt, verdwijnt het patroon. Anthropic merkt zelf op dat het dan discutabel wordt of zo'n tekst nog als AI-gegenereerd te beschouwen valt.
Geldt deze regel ook voor Claude-versies die ik nu al gebruik?
Voor oudere modellen, uitgebracht vóór 2 augustus 2026, geldt een overgangsperiode tot eind 2026. Anthropic zegt te werken aan watermerken voor die modellen, maar heeft geen concrete datum gegeven wanneer dat klaar is. Tot dan is niet elke Claude-tekst gegarandeerd gemarkeerd.
Kunnen anderen dan Claude, zoals ChatGPT, ook zulke watermerken gebruiken?
Ja, verschillende grote AI-aanbieders hebben zich via een Europese gedragscode verbonden om gelijkaardige watermerken toe te passen. Elk bedrijf gebruikt wel zijn eigen methode en sleutel, dus een detectietool van Anthropic herkent geen tekst van een ander AI-systeem, ook niet als dat systeem eveneens een watermerk gebruikt.