OpenAI verbetert ChatGPT: gratis gebruikers chatten onbeperkt, maar niet met het beste model

OpenAI voert deze week twee wijzigingen door in ChatGPT die elkaar tegenspreken en toch samen horen. Gratis gebruikers krijgen onbeperkt toegang tot tekstchats, iets wat tot nu toe was afgebakend met limieten. Tegelijk verbetert het bedrijf het topmodel voor wie betaalt, waardoor het verschil tussen een gratis en een betaald account eigenlijk groter wordt in plaats van kleiner.

Wat verandert er voor gratis gebruikers?

Gratis gebruikers van ChatGPT kunnen vanaf volgende week zonder limiet tekstberichten sturen. Nu lopen ze nog tegen een wachttijd of een maximum aan als ze veel chatten op een dag, die grens verdwijnt. GPT-5.6 Luna, het lichtste model uit de nieuwe GPT-5.6-familie, wordt daarbij het standaardmodel voor gratis en Go-gebruikers, ook dat is nieuw. Wie een moeilijkere vraag stelt, kan straks op een nieuwe knop klikken die het model vraagt om langer na te denken voordat het antwoordt. Beperkingen op bestanden uploaden en afbeeldingen laten genereren blijven wel bestaan voor gratis gebruikers.

OpenAI benadrukt dat Luna, ook al is het het kleinste model, sterker is dan het vorige standaardmodel voor gratis gebruikers, GPT-5.5 Instant. Dat klopt, maar het is niet hetzelfde als zeggen dat gratis gebruikers nu een topmodel krijgen. Ze krijgen een verbeterde instapversie, geen toegang tot het krachtigste redeneermodel dat OpenAI in huis heeft.

Wat krijgen betalende gebruikers erbij?

Wie voor Plus of Pro betaalt, krijgt een aangescherpte versie van GPT-5.6 Sol, het model dat al voor die groep beschikbaar was. Volgens OpenAI geeft Sol nu directere antwoorden bij eenvoudige vragen en een uitgebreidere, maar overzichtelijkere reactie bij complexere taken zoals planning of onderzoek. Overbodige opmaak en te veel details worden weggelaten. Daarnaast komt er een schuifje waarmee gebruikers zelf instellen hoeveel tijd het model neemt om na te denken: laag voor alledaagse vragen, hoog voor rekenwerk, planning of programmeren. Die regelaar bestond al in de zakelijke versie van ChatGPT en komt nu ook naar de gewone Plus- en Pro-abonnementen, op web, mobiel en desktop.

De update aan Sol geldt alleen binnen de gewone ChatGPT-app. In ChatGPT Work en in Codex, de programmeertool van OpenAI, blijft Sol voorlopig ongewijzigd.

Zijn de cijfers over minder fouten betrouwbaar?

Dat weten we niet zeker, want het gaat om een interne meting van OpenAI zelf, niet om onafhankelijk onderzoek. Het bedrijf claimt dat het aantal antwoorden met minstens één feitelijke fout daalde met ongeveer 62 procent voor Luna en 68 procent voor Sol, gemeten op vragen over financiën, geneeskunde en recht, vergeleken met het vorige model GPT-5.5 Instant. Dat zijn stevige cijfers, maar ze komen uit een test die OpenAI zelf heeft opgezet en beoordeeld. Onafhankelijke bevestiging ontbreekt in de bronnen.

Klopt het dat gratis gebruikers een zwakker model krijgen?

Ja, en dat is een bewuste keuze van OpenAI. Technologiemedium The Decoder wijst erop dat gratis gebruikers weliswaar een beter instapmodel krijgen dan voorheen, maar dat ze nooit toegang krijgen tot een van de zwaardere redeneermodellen uit de GPT-5.6-familie. OpenAI reageerde dat het onterecht is om te zeggen dat gratis gebruikers op een zwakkere ervaring worden gezet, omdat de capaciteiten in absolute zin zijn gegroeid ten opzichte van vroeger. Beide dingen kunnen tegelijk waar zijn: het gratis model is beter dan zijn voorganger, en het blijft wel het lichtste model dat OpenAI aanbiedt.

Past dit in een breder patroon?

Ja. Nederlands onderzoek van betaaldienst Pleo naar zakelijke uitgaven in het eerste kwartaal van 2026 toont dat bedrijven steeds meer geld steken in AI-abonnementen. De uitgaven aan OpenAI stegen met bijna 30 procent, zonder dat het aantal gebruikers evenredig meegroeide, wat erop wijst dat bestaande klanten intensiever gebruikmaken van de dienst of overstappen naar duurdere abonnementen. Diezelfde studie merkt op dat veel organisaties nog weinig zicht hebben op wat die uitgaven concreet opleveren. Die kanttekening is relevant voor elk bedrijf dat nu overweegt om van een gratis naar een betaald ChatGPT-account te stappen vanwege deze update.